schildklierNogal eens wordt het bestaan van B12 tekort niet onderkend.

Vitamine B12-tekort is een hype. Tenminste, als je sommige dokters mag geloven. Die willen er niets van weten en wijzen je prompt de deur als je erover wilt spreken. Of wijzen je direct af als je door je huisarts wordt verwezen.

Op Facebook bestaat een bloeiende groep waar mensen met (mogelijke) B12-problemen elkaar helpen. Beheerders leiden de discussies in goede banen. In de studie Geneeskunde is helaas niet zo heel veel aandacht voor voeding en vitamines. Ik herinner mij nog wel de eerstejaarscolleges uit mijn eigen studieperiode over o.a. beri-beri en scheurbuik. B12-tekort is echter geen voedingsprobleem, behalve bij vegetariërs, maar in de regel een opnameprobleem.

In mijn familie heb ik van dichtbij iemand met B12-tekort meegemaakt. Gelukkig had deze persoon de meest bekende en makkelijk te herkennen uitingsvorm van B12-tekort, namelijk de klassieke ‘pernicieuze bloedarmoede’. De bloedarmoede herstelde vlot na het starten van B12-injecties. Toen hij op een zondagochtend meldde dat de injecties wel aansloegen, maar hij het nog steeds zo koud had, adviseerde ik hem om bij zijn huisarts ook maar eens de TSH-waarde te laten bepalen. Toen die sterk verhoogd bleek (125 mU/l), was de diagnose niet heel moeilijk. B12-tekort en Hashimoto hypothyreoïdie gaan nogal eens hand in hand.

Moeilijker wordt het, als de klachten aspecifiek zijn. Of neurologisch, zoals tintelingen in handen en voeten. Van de mensen met aangetoond B12-tekort heeft minder dan 30 procent de ’klassieke’ pernicieuze bloedarmoede. Bovendien is er een groot grijs gebied, waarin de ene persoon met een B12-gehalte van 160 pmol/l helemaal geen klachten heeft, en de andere wel. Recent zag ik een jonge vrouw die al door twee andere specialisten was onderzocht vanwege klachten van uitputting, problemen met lopen, moeite met spreken, niet kunnen werken. Er was wel een B12-bepaling in het bloed gedaan, maar omdat deze waarde 321 pmol/l was, werd dit als ‘normaal’ beschouwd. Tot bleek dat zij al enkele maanden B12-tabletten gebruikte. Ik stelde haar voor om B12-injecties te gaan nemen. Na een korte bedenktijd en het trotseren van enige sceptische dokters in haar kennissenkring was zij hiermee begonnen. Enkele maanden later mailde zij dat zij door de injecties geweldig was opgeknapt, het merendeel van haar klachten was verdwenen, en zij inmiddels weer volledig werkte . Het is zeker niet zo dat alle onbegrepen klachten terug te voeren zijn op B12-tekort. Maar het komt vaker voor dan we denken.

Deze column verscheen in het December 2016 nummer van Schild.