Richtlijnen

ScreenHunter_221 May. 13 21.48

In de dagelijkse medische praktijk is goede communicatie belangrijk. Over wat iemand van een arts mag verwachten. Over alle zaken rond ziekten die we nog niet weten. Over hoop en vrees met betrekking tot genezing. Uitgebreide richtlijnen beschrijven veel van het medisch handelen. Sommige tellen meer dan tweehonderd bladzijden. Maar, hoe langer we richtlijnen gebruiken, hoe vaker we tegen individuele situaties aanlopen. Situaties waarin een (schildklier)ziekte toch net even anders verloopt, of waarin de behandeling toch net een beetje anders moet worden aangepakt.
Lees verder

Schildklierperikelen

Regelmatig zien wij problemen met de schildklier voorbij komen. Sommige complex, sommige eenvoudig. Iedere week plaats ik één tweet met een actuele bevinding.

Week 1: De melding van de eerste week gaat over de switch van thyrax naar euthyrox. Deze man voelt zich uitstekend, zowel tijdens gebruik van thyrax als tijdens gebruik van euthyrox. Bij hem blijkt duidelijk dat de zelfde dosering euthyrox tot iets hogere T4 waarden leidt. Op FaceBook kunnen wij soms de ervaringen van mensen lezen, die na de switch naar euthyrox de dosis nog veel drastischer moeten verminderen.

SKvoorbeeld01

(meer…)

Prijsvergelijking schildklierhormoon preparaten

Dit zijn de prijzen van de diverse merken en sterktes anno 23 januari 2016, volgens de website www.medicijnkosten.nl.

Kosten van aflevering door de apotheek zijn hierin niet meegenomen.

ScreenHunter_89 Jan. 23 22.51

Toevallig had ik dit rond 20 dec 2015 ook al een keer gedaan. Toen waren de prijzen als vermeld in tabel 2. Zoek de verschillen!

ScreenHunter_90 Jan. 23 23.04

Hoeveel kost het bepalen van schildklierwaarden in het bloed?

ScreenHunter_63 Jan. 15 22.40Over de thyrax perikelen kunt u elders lezen. Er zijn diverse schattingen wat de omzetting van thyrax naar een ander merk / preparaat nu precies de maatschappij gaat kosten. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen adviseert, in samenspraak met haar partners het volgende: Zes weken na omzetting naar het nieuwe merk medicijn, moet de schildklierfunctie gecontroleerd worden.

Ik ontving enkele e-mails van mensen, die vonden dat de kosten wel erg hoog werden ingeschat. Het is mij niet bekend hoeveel mensen met een schildklier aandoening daadwerkelijk op de hoogte zijn van de kosten van bloedafname en bloedbepalingen. Op de websites van de verschillende laboratoria kunt u de kosten van een TSH en vrijT4 bepaling keurig terugvinden, waarbij u er rekening mee moet houden dat er ook nog kosten bijkomen van de bloedafname zelf. Als iemand toevallig weer voor de jaarlijkse controle van de schildklierfunctie naar de huisarts moet, en eerst omgezet wordt op het nieuwe merk medicijn, dan heeft deze persoon geluk. Als er echter eerder of extra moet worden geprikt vanwege de overstap naar een ander schildkliermedicijn, dan staan hieronder de kosten. Bij thuisprikken bij kwetsbare personen als 80-plussers wordt ook nog een thuispriktarief in rekening gebracht.

Enkele voorbeelden:
Gelderse Vallei:    TSH € 6,69, vT4 € 7,65, bloedafname € 10,61, thuis prikken € 18,36
Diagnostiekvooru.nl:    TSH € 7,66, vT4 € 8,96, ordertarief € 9,00
Medlon:    TSH € 6,45, vT4 € 7,39, bloedafname € 10,64 – 14,51
Jeroen Bosch ZH:    TSH € 7,66, vT4 € 8,96, bloedafname ??
SHL groep:    TSH € 4,66, vT4 € 5,38, ordertarief bloedafname € 12,16, toeslag thuispriktarief € 13,42
SHO Centra voor medische diagnostiek:   TSH € 6,45, vT4 € 7,39, afnamekosten € 10,64
Mieke Dams Gezonde Geneeskunde:   TSH, fT3 en fT4 € 39,34, plus € 10 verwerkingskosten van het ontvangende lab.
SCAL:   TSH + vT4 indien afwijkend € 13,93, afnamekosten € 10,44.
Certe Groningen:    TSH € 6,45, vT4 € 7,39, bloedafname € 10,64, huisbezoek € 7,88

Kortom, een bloedafname met vervolgens bepaling van TSH en vrijT4 kost tussen de 22 en 26 Euro, met een incidentele uitschieter naar 49 Euro.


 

Wetenschappelijk onderzoek wordt steeds moeilijker

wetenschap photoEigenlijk zijn er nog heel veel dingen die we over de schildklier en zijn functie niet goed begrijpen. In feite zijn te snel en te langzaam werkende schildklier (resp. de ziekte van Graves en de ziekte van Hashimoto) autoimmuun aandoeningen, d.w.z. het afweersysteem vergist zich, en maakt of antistoffen die de schildklier stimuleren of juist blokkeren. Het is onduidelijk waarom het afweersysteem zich zo gek gaat gedragen.

Recent zag ik een jonge dame die de ziekte van Graves heeft. Het bijzondere is dat haar moeder en oma vroeger de zelfde ziekte doormaakten. Het is mogelijk dat hier een belangrijke erfelijke aanleg een rol speelt. Het zal overigens, zelfs met de moderne (maar dure!) genetische technieken, nog een hele opgave zijn om de precieze erfelijke oorzaak te vinden. Nieuwe technieken waarmee we het hele DNA in kaart brengen, doen langzamerhand hun intrede in de spreekkamer van de dokter. Deze technieken helpen soms mee om de echte oorzaak van een aandoening te achterhalen, maar het is vaak nog speuren naar een speld in een hooiberg. En dan, als we voor deze ene familie de mogelijke oorzaak hebben achterhaald, geldt die dan ook voor andere families?

Een zelfde zoektocht moet nog ondernomen worden naar de reden waarom zo veel mensen met hypothyreoïdie restklachten blijven behouden, zelfs als ze goed zijn ingesteld op thyroxine. In het onderzoekslaboratorium van prof. Bianco in Chicago (www.deiodinase.org) zijn ze een stapje dichter bij de verklaring, die wordt gezocht in het enzym deiodinase-2, dat in de weefsels T4 in T3 omzet. Onderzoek op mijn eigen afdeling in Groningen laat zien dat mensen met een genetische variant van dit enzym (de Thr92Ala variant) toch de zelfde vT4 en vT3 waarden in het bloed hebben als mensen met de normaal voorkomende vorm. Simpel je schildklier waarden laten controleren helpt dus niet om te achterhalen of je wel of niet die variant hebt. Verder onderzoek op dit gebied is heel erg nodig, maar wordt steeds moeilijker. Hoe kom je namelijk aan voldoende geld om dergelijk duur, maar uitermate relevant onderzoek uit te kunnen voeren?

edf016cb35672fea_150_diagnosisDe minister van VWS en de zorgverzekeraars vinden dat mensen met een ‘simpele’ aandoening als een te langzaam werkende schildklier (zgn. ‘basiszorg’) minder of helemaal niet meer verwezen moeten worden naar een academisch ziekenhuis (http://goo.gl/iDs6h9). En juist daar vindt veel onderzoek naar schildklieraandoeningen plaats, die moet helpen de behandeling en kwaliteit van leven van mensen die hieraan lijden te verbeteren. Bovendien is het steeds moeilijker voor wetenschappers om überhaupt nog voldoende financiële middelen bij elkaar te schrapen om dergelijk onderzoek mogelijk te maken. Bij sommige onderzoeksbeurzen, zoals die vanuit ‘Europa, is de slagingskans lager dan 10%! Patientenorganisaties als SON (www.schildklier.nl) weten goed welke problemen onder hun leden leven, en kunnen prima helpen om prioriteiten aan te geven voor invulling en financiering / fundraising van belangrijke takken van schildklieronderzoek.

Dit stuk verscheen in het december 2015 nummer van het magazine Schild (www.schildklier.nl).

 

Schildklier anno 1933

Schildklier anno 1933

In 1933 was de behandeling van de schildklier zo complex nog niet. Hoe kon de practicus hormonen suppleren? Prof. Tausk beschreef het in een van de uitgaven van Het Hormoon, in oktober 1933. Let wel dat in die tijd het meten van TSH, vrijT4, vrijT3 etc allemaal niet mogelijk was.

De ‘practicus’ werd beschouwd te zijn ‘een arts, die veel patienten en weinig tijd heeft, die voor zoveel mogelijk kwalen met zoo weinig mogelijk middelen moet trachten toe te komen; een die gaarne met zoo weinig mogelijke methoden, zooveel mogelijk (juiste !) diagnoses stelt en de geslaagde therapie niet alleen beschouwt als bevestiging van die diagnosen’. Niet veel veranderd dus sinds 1933, zou je denken?

Tausk en zijn staf schrijven verder: het droge schildklierpoeder komt reeds in alle pharmacopeeen voor. Succes kan, bij de juiste indicatie, niet uitblijven. Voor volwassenen kan men met 50 mg pro dosi beginnen en opklimmen. Gevallen van aangeboren myxoedeem en hypothyreotische dwerggroei zijn zeldzaam, maar dankbaar. De schildklier verhoogt het basaal metabolisme. Dit is in de praktijk meestal niet gemakkelijk te bepalen. In de praktijk bezit men in het getal van Read een vrij betrouwbaar hulpmiddel, dat het stofwisselingsonderzoek desnoods kan vervangen. Het getal van Read geeft de afwijking van het basaal metabolisme in procenten van het normale aan en wordt verkregen door de vergelijking:

X  = 0.75 (pols + bloeddrukamplitude x 0.74) – 72.

Zelfs in de tijd van Tausk werd al niet meer gebruik gemaakt van de thermometer om de diagnose hypothyreoidie te stellen.